Het Droogleever Fortuynplein is een geweldig plein. Vele toevoerwegen, evenwijdige routes, dubbele afslagen en lekker veel ruimte voor de auto in plaats van irritante fietsers en voetgangers. Een belangrijk voorbeeld van functioneel ontwerp. Het is heel specifiek ingericht voor maar één doelgroep: heel veel auto’s. En met alle ruimte om er zo lang mogelijk stil te staan en te genieten. Uniek in Nederland. Aan de overkant van de plas, in de Verenigde Staten, is de afwezigheid van  sfeer en overvloed aan asfalt een groot pluspunt. Dit was een groot voorbeeld voor Rotterdam, slechts 1 ding ontbreekt nog bij dit visionaire plein: de Las Vegas Sphere. 

Las Vegas

Las Vegas is eigenlijk wat Rotterdam had kunnen zijn. Waar Rotterdam zich na de oorlog als een Feniks opnieuw ontpopte tot wereldstad met geliefde en kwalitatieve architectuur, ontpopte Las Vegas zich als spektakelstad bekend om zijn hoge kwaliteit aan entertainment en modern uiterlijk vertoon. Sinds 1950 groeide Las Vegas van 35.000 naar een metropool met meer dan 3,5 miljoen inwoners. De motor achter die groei: de auto! Een leefbare stad is gebouwd voor de auto! Las Vegas ademt dit gedachtegoed. Daar worden fietsers of voetgangers niet gepamperd. De misvatting dat fietsers en voetgangers een stad leuker en fijner maken worden daar hard de kop ingedrukt. Maar zelfs daar klinkt inmiddels kritiek op de auto. Onbegrijpelijk!

De Sphere

Ons kleine broertje heeft nog een les om Rotterdam als wereldstad te versterken. Het bombardement en daarmee het verdwijnen van vele paupergebouwen biedt de stad vandaag de dag nog voldoende kansen die ze in Las Vegas al benut hebben. Zo schroomt Las Vegas er niet om een echt icoon neer te durven zetten. Daar hebben ze gezien dat in het midden van al dat autoverkeer de perfecte plek ligt voor een waar statement van moderne architectuur en toekomstgericht ontwikkelen. En Rotterdam kan dit ook! Begin door de Las Vegas Sphere hierheen te halen.

De Las Vegas Sphere is een enorme bol met een diameter van 160 meter, volledig bekleed met LED-schermen. Aan de binnenkant zit een concertzaal voor 20.000 mensen die volledig rondom bestaat uit projectieschermen waardoor je in de meest spectaculaire werelden terechtkomt. De Sphere is een icoon dat met zijn 24/7 fel stralende beelden vanuit de hele stad is te zien. Van zijn aanwezigheid is werkelijk nergens te ontkomen, behalve als je een kaartje van minimaal 250 euro koopt om binnen in de Sphere te zitten. De Sphere is een mooi voorbeeld van hoe de gedeelde buitenwereld een perfect middel is om alles wat publiek is, commercieel te maken.

Droogleever Fortuynplein

Het Droogleever Fortuynplein is sinds zijn aanleg in de jaren ’40 een icoon voor de stad. Er is geen Rotterdammer die het plein niet kent. Met de aanleg en zijn rol binnen de eveneens iconische, en gelukkig sinds 2012 rijksmonumentale, Maastunneltraverse werd Rotterdam nogmaals een leider op het internationale toneel. Al voor de wederopbouw keek Rotterdam naar de Amerikaanse autocultuur en werd de eerste stap gezet naar meerdere brede snelwegen die door de stad lopen, in plaats van krappe wijken met ouderwetse architectuur en te veel woningen.

Maar het Droogleever Fortuynplein ligt er sinds die periode maar matig bij. Het verkeersplein met rondom vierbaanse wegen is in het midden grotendeels leeg en inmiddels overwoekerd door bomen, die beter in een landelijk gebied buiten de stad kunnen groeien. De perfecte plek om de relatie met Las Vegas en de Amerikaanse ‘legacy’ in Rotterdam verder te verstevigen. Groot voordeel: het verkeersplein is praktisch een cirkel, ideaal voor een nieuw icoon van typische Amerikaanse durf en vooruitziende blik. Haal de Las Vegas Sphere hierheen! De stad heeft de unieke kans om het plein nieuw leven in te blazen, een nieuwe publiekstrekker te bouwen en de veramerikanisering van de stad een nieuw hoofdstuk te geven. En dat midden in de stad op een geweldige zichtlocatie.

Een nieuw icoon

Alles dat wij hebben geleerd van de ‘Yanks’ verdwijnt langzaam uit het stadsbeeld. Kijk naar de lobbyisten die pleiten voor minder auto’s in de binnenstad en zelfs het vervangen van wederopbouwarchitectuur. Daarmee verdwijnt een deel van de Rotterdamse ziel. Wie wil nou in een stad van gezellige en knusse plekjes wonen? Nee, in een periode van absurde aandachttrekkende iconen die een verhaal moeten vertellen over duurzaamheid, moet de Sphere normaal en Rotterdams blijven. Geen bijzondere architectuur maar een simpele bol te midden van stenigheid en asfalt, dat past bij Rotterdam. Het liefst is de vorm ook nog vierkant. Wie claimt dat ze daar willen fietsen of willen verblijven gaat maar naar de Meent en Witte de Withstraat die zo nodig autovrij moeten worden. 

Het Droogleever Fortuynplein biedt ruimte voor een sphere met een hoogte van 40 meter. Vanuit elke hoek van de stad zichtbaar, dag en nacht. Een nieuw icoon vol reclames en commerciële programmering. Een bijzondere kans die de stad biedt aan het bedrijfsleven om de buitenruimte meer te vercommercialiseren en zo nieuwe klanten te bereiken.  

Aan de binnenkant van de Sphere komt een nieuwe publiekstrekker, waarvan de bezoekers hopelijk alleen nog maar met de auto komen. Denk aan een museum op wereldniveau met ruimte voor dezelfde moderne inzichten zoals de wederopbouw en post-’65 architectuur. Misschien wel onder architecten de meest gewaarde periodes met parels zoals de Lijnbaan, het Maritiemmuseum, het Pompenburgflat en de (recent veel besproken) GGD-locatie. Perfect liggend bovenop de Maastunneltraverse, bereikbaar met de auto uit alle kanten van de stad. De thema’s egoïstisch, commercieel, kil en vervuilend hoeven geen schaamte meer op te roepen. In dit museum is de auto, de binnenstedelijke snelweg en wederopbouwarchitectuur weer welkom. Het hoofdthema: “als je het niet mooi vindt, snap je er niks van”. Ongetwijfeld dat een dergelijk museum een wereldwijde publiekstrekker wordt. En wie het er niet mee eens is, kan altijd nog weg. Met de auto uiteraard, er is plek genoeg.