Vorig jaar schreven wij al over het feit dat de kerstsfeer in Rotterdam vaak maar mondjesmaat voelbaar is. Dat beeld leek dit jaar voorzichtig te kantelen. Tot onze verrassing zagen we verschillende initiatieven ontstaan die proberen om in de donkere decemberdagen wat extra kleur en gezelligheid aan de stad toe te voegen. Zo trok op 12 december een warme winterstoet vanaf het Hofplein door de stad, was er zichtbaar meer kerstverlichting en werd zelfs het initiatief genomen om tussen 19 en 23 december een kleine kerstmarkt te organiseren rond de Oude Haven. Al met al stapjes in de goede richting.

Groot was onze teleurstelling toen duidelijk werd dat deze kerstmarkt uiteindelijk is geannuleerd. Waar andere steden, zoals Den Haag, zich wekenlang in kerstsferen weten te hullen met goed bezochte en sfeervolle kerstmarkten, blijkt het in Rotterdam lastig om zelfs maar een kleinschalige variant van de grond te krijgen. Dat zegt niet alles, maar het raakt wel aan een bekend spanningsveld: de zoektocht naar warmte en gezelligheid in een stad die trots is op haar rauwe, grootstedelijke karakter.

De vraag is dan ook of we ons daarbij moeten neerleggen. Moeten we als Rotterdammers accepteren dat december in het centrum van Rotterdam geen plek biedt om samen met vrienden een warme glühwein te drinken, terwijl kinderen rondjes draaien in een zweefmolen en de kerstbeats door de straten klinken? Wat ons betreft niet. Wij zijn ervan overtuigd dat er draagvlak is om Rotterdam rond de feestdagen neer te zetten als een aantrekkelijke en bovenal gezellige kerstbestemming. In het vervolg van dit stuk schetsen we hoe dat op een realistische en professionele manier vorm kan krijgen en welke rol de gemeente daarin kan pakken.

LOCATIE

Een echte kerstmarkt werkt het beste op een afgesloten plein met aan alle zijden bebouwing middenin de stad. Het moet voor mensen makkelijk te vinden en goed bereikbaar zijn. Het moet voelen als een natuurlijk plek in het bonkende hart van de stad omgeven door iconen en historie. Vaak zie je kerstmarkten dan ook voor een stadhuis of voor de kathedraal van de stad. Onze suggestie is dan ook: probeer de kerstmarkt niet op godvergeten en winderige plekken zoals het Plein 1940, maar doe het eens op het Grotekerplein, rondom de kerk.

Hier kan een ontzettend gezellige en warme plek ontstaan tijdens de feestdagen:

Je hebt twee in- en uitgangen vanaf de Binnenrotte, een in-en uitgang vanaf de Wijde Kerkstraat (vanuit de Hoogstraat) en eentje vanaf de Oppert. De Laurenskerk in Rotterdam is het oudste nog bestaande gebouw in de verder moderne stad en biedt een prachtig decor om de markt omheen te organiseren. De kerk zelf kan ook betrokken worden bij de organisatie en zou zijn deuren kunnen openen tijdens de donkere avonden. Kerstconcerten, kerstverhalen of exposities bij kaarslicht zouden onderdeel kunnen worden van de magische ervaring van deze kerstmarkt.

GROOTTE

Hoewel wij het liefst groot zouden beginnen, moet je ook realistisch zijn. Aan beide kanten van de kerk is er ruimte voor zo’n 10-15 kramen en op het plein voor de kerk kan je nog zo’n 20 kramen en enkele leuke attracties voor kinderen kwijt. Met 40-50 kramen kan je een hele toffe kerstmarkt organiseren, met afwisseling van stalletjes waar ambachtelijke producten worden verkocht, eetkraampjes en drinkhallen.

AANKLEDING

Onze tip: probeer het wiel niet opnieuw uit te vinden. Ga niet zelf aan de slag met ‘moderne kramen’ omdat dit zo lekker past in Rotterdam. Laat het ook niet over aan partijen die er geen ervaring mee hebben. Kerstmarkten zijn een hele economie op zich en er zijn tientallen grote partijen die door heel Europa kerstmarkten opbouwen. Met name de Duitsers zijn hier erg goed in. Wij hebben drie grote partijen op een rijtje gezet, waarmee een contract afgelosloten kan worden en die alles voor je uit handen nemen.

1: Meyer Events

2: MSA Events

3: Bernstein

Doe er je voordeel mee.

ROL GEMEENTE

Als stad hoef je het wiel dus niet zelf uit te vinden. Rotterdam hoeft geen kerstmarkt te organiseren, kramen te bouwen of glühwein te schenken. Wat de gemeente wel moet doen is zichzelf opstellen als facilitator. Je moet een goede locatie beschikbaar stellen zoals het Grotekerplein, je betrekt ondernemers en bewoners in de omgeving en schept duidelijke randvoorwaarden. Vervolgens nodig je een paar professionele partijen uit om te laten zien wat ze kunnen. Gewoon een overzichtelijke pitch op het Stadhuis: wie heeft het beste plan, wie maakt de mooiste houten kramen en wie heeft het meest overtuigende verhaal om Rotterdam een maand lang in magische kerstsferen te hullen? We zeggen niet dat we gelijk de concurrentie aan moeten gaan met Craiova (gekozen tot mooiste kerstmarkt van Europa), maar we kunnen ons wel laten inspireren:

De gekozen partij neemt vervolgens vrijwel alles uit handen. Van het ontwerp en de opbouw van de kerstmarkt tot logistiek, veiligheid, programmering en aankleding. Zij regelen de standhouders, de horeca, de verlichting, de muziek en de schoonmaak. Ook het financiële risico ligt niet bij de stad maar bij de exploitant. Voor Rotterdam betekent dat een maximaal resultaat met een minimale inspanning. En je houdt grip op kwaliteit en uitstraling via vooraf afgesproken eisen.

Misschien nog wel belangrijker: de stad krijgt er ook iets voor terug. In ruil voor het gebruik van de openbare ruimte betaalt de exploitant een prima grond- of concessievergoeding aan de gemeente. Voor een A-locatie als het Grotekerkplein moet je al snel denken aan €100.000-150.000. En dan heb je ook nog de indirecte inkomsten uit extra bezoekers aan de stad, succesvolle city marketing, enzovoorts. Het resultaat is een win-winsituatie. Geen gemeentelijke investering, geen exploitatierisico, maar toch die extra bezoekers, levendigheid in de binnenstad en eindelijk dat beetje warmte en gezelligheid waar we in Rotterdam in december zo naar snakken.

Rotterdam hoeft dus niet kleiner, zachter of kneuteriger te worden. Alleen een tikje minder terughoudend. Dat lijkt ons, zelfs voor Rotterdamse begrippen, geen onoverkomelijke stap!

BEVEILIGING

In verschillende Duitse steden wordt het aantal kerstmarkten teruggeschroefd vanwege de extra beveiliging die tegenwoordig nodig is. Dat begrijpen we want veiligheid staat voorop. Toch willen we dit ook in perspectief blijven zien. De kans dat je in je eigen auto een ongeluk krijgt is statistisch gezien veel groter dan de kans dat je slachtoffer wordt van een aanslag op een kerstmarkt. Dat maakt de zorgen niet onterecht, maar ze zijn goed beheersbaar.

Voor een stad als Rotterdam hoeft veiligheid geen onoverkomelijke horde te zijn. Bij een professionele opzet kunnen in- en uitgangen overzichtelijk worden ingericht, met toegangscontrole, detectiepoortjes en zichtbare beveiliging. Grote internationale kerstmarktexploitanten doen dit overigens al jaren, vaak in nauwe samenwerking met lokale overheden en veiligheidsdiensten. Zij weten wat er nodig is en nemen dit standaard mee in hun organisatie.

Met andere woorden: veiligheid is geen reden om het idee bij voorbaat van tafel te vegen. Het is een randvoorwaarde, zeker geen showstopper. En al helemaal geen reden om gezelligheid en sfeer in december onmogelijk te maken.

PLANNING

Als we willen dat dit in 2026 wel lukt, dan is het nu het moment om vooruit te kijken. We roepen de gemeente op om samen met betrokken ondernemers, bewoners en initiatiefnemers begin 2026 de koppen bij elkaar te steken en dit idee concreet te maken. Ga gewoon samen aan tafel, zonder vooringenomenheid en vraag jezelf af hoe dit kan werken voor Rotterdam.

Reëel gezien kost het opstellen van randvoorwaarden, het betrekken van de omgeving en het vormgeven van een selectieprocedure zo’n drie tot vier maanden. Tussen april en juni kan je daaropvolgend een exploitant selecteren. Daarna is er ruim voldoende tijd om alles zorgvuldig voor te bereiden: vergunningen, inrichting, veiligheid, programmering en communicatie. Zeker aangezien dit soort professionele partijen niet anders doen. Dit is hun werk.

LET’S DO IT

Wij dromen van een beetje warmte en behaaglijkheid in een binnenstad die in de winter soms nog erg donker en afstandelijk aanvoelt. De kerstdagen van 2026 zouden een prachtige winterse bekroning kunnen worden van een jaar waarin Rotterdam zichtbaar grote stappen zet: het Hofplein en het Rijnhavenpark krijgen hun definitieve vorm, Post Rotterdam, de Baantoren en Coolsingel 93 worden opgeleverd als nieuwe iconen en een recordaantal woningen gaat in aanbouw.

De stad is in beweging. We hebben de wind mee. Op steeds meer plekken brandt licht in de nieuwe woningen en in de hotels die worden opgeleverd. Wat nog ontbreekt is dat stukje gezelligheid op straat. De ontmoeting. Het samenzijn. De warmte. En precies daar kan een goede kerstmarkt het verschil maken. Als het aan ons ligt, komt die er!

Laat ons weten in de reacties hoe jullie erover denken!